De overgang als je tweede lente
- 4 dagen geleden
- 4 minuten om te lezen

Sara Jane Ho, podcaster, Netflix-presentatrice en TCM-influencer met bijna een miljoen volgers, zegt in een reel op Instagram: "In Chinese medicine, menopause is called The Second Spring. 第二春. Di Er Chun. In plaats van het te zien als een achteruitgang, zie je het als een nieuw begin.
Een interessante claim. Oude en vergeten wijsheden duiken vaker op in mijn wereld van de westerse natuurgeneeskunde. Zoals in de fytotherapie en de mycotherapie. Het zijn tradities die weten wat generaties voor ons hebben waargenomen in planten, paddestoelen, seizoenen en het lichaam. Soms worstel ik daar mee. Niet omdat oude wijsheden onwaar zijn, maar omdat er weinig klinische data zijn om er een bewezen behandelmethode van te maken. Het Memorial Sloan Kettering Cancer Center (MSKCC) in New York doet trouwens wel specifiek onderzoek naar de immunomodulerende en tumortegengaan-effecten van medicinale paddenstoelen (zoals Maitake, Reishi en Turkey Tail) in een integratieve oncologische context. Maar de studies zijn schaars en de farmaceutische interesse gering.
Mijn nieuwsgierig was in ieder geval gewekt, en besloot er dieper in te duiken. De claim blijkt niet helemaal te kloppen..
Wat de klassieke tekst over de overgang
Traditional Chinese Medicine (Traditionele Chinese Geneeskunde) is een eeuwenoud medisch systeem dat gericht is op het herstellen van de balans in de levensenergie (Qi) van het lichaam.
De Huang Di Nei Jing is het belangrijkste fundament van dit systeem. Een klassiek geschrift, bijeengebracht 200 voor Christus. Het behandelt de relatie tussen mens, natuur en kosmos. Het beschrijft het vrouwenleven in zevenjarige cycli. Bij qi qi, zeven maal zeven, negenenveertig jaar, staat er het volgende:
"De Ren Mai is volledig leeg. De Chong Mai uitgeput. De Tian Gui is opgedroogd. De menstruatie stopt."
De Ren Mai is het centrale energievat, de belangrijkste verzamelbaan voor alle Yin-energie (rust, koeling en vloeistoffen).
De Chong Mai, 'Zee van Bloed', is de diepste baan die alle andere meridianen van energie voorziet. Het controleert de bloedtoevoer naar de baarmoeder. Samen met de Ren Mai is de Chong Mai essentieel voor de vruchtbaarheid, menstruatiecyclus, zwangerschap en de menopauze.
Tian Gui, letterlijk Hemelwater, is de reproductieve essentie: de kracht die rond het veertiende levensjaar arriveert en vruchtbaarheid mogelijk maakt. Bij zeven maal zeven droogt ze op.
Zoals je ziet, een taal van afname, leegte en afsluiting. Geen tweede lente.
第二春
Het begrip "Di Er Chun" blijkt nergens in die klassieke teksten te staan. Giovanni Maciocia, een bekende TCM-wetenschappers van onze tijd, is er expliciet over: geen klassieke tekst gebruikt deze term voor menopauze.
Wat wel blijkt: 第二春 is een gewone Chinese volksuitdrukking. Ze betekent verliefd worden voor de tweede keer, een nieuw begin na verlies, een tweede kans op leven. Voor wie weduwe werd, voor wie opnieuw begon.
Het eerste Westerse boek dat deze uitdrukking op menopauze toepaste, verscheen in 1990. Geschreven door een Amerikaanse TCM-therapeute, Honora Lee Wolfe. Niet door een klassieke Chinese arts en dus ook niet uit een eeuwenoude tekst.
Maar betekent dat ook dat het fout is?
Nee, in mijn opinie niet.
De Nei Jing werd geschreven in een tijd waarin de gemiddelde levensverwachting van vrouwen veel lager lag dan nu. De menopauze en het einde van het leven vielen wellicht vrijwel samen. Termen als leeg, uitgeput en opgedroogd beschrijft een biologische werkelijkheid die er toen was.
Vandaag leven vrouwen gemiddeld dertig tot veertig jaar na de menopauze. Een leven waarvoor de klassieke tekst dus geen taal had, simpelweg omdat het niet bestond.
En ik denk als de werkelijkheid verandert, is het van belang om de taal ook mee te veranderen wil ze nog iets waars zeggen.
Een volksuitdrukking die iets wezenlijks benoemt
En misschien is het ook niet toevallig dat juist deze metafoor werd gekozen. Di Er Chun, tweede lente, nieuw begin na verlies. Want dat is precies wat de menopauze fysiologisch ook is: een overgang na het einde van iets. De Tian Gui droogt op. De reproductieve cyclus sluit. En dan. Wat dan?
Na verlies kan er iets nieuws komen. Niet hetzelfde als wat was. Iets anders. Misschien zelfs iets rijkers.
De Nei Jing zegt niet wat er na de leegte komt. Immers die vraag was er toen niet. Voor ons, de vrouwen van nu, met tientallen jaren nog te gaan na de menopauze, mogen die vraag wel stellen.
Conclusie
Misschien zijn wij de eerste generaties vrouwen in de geschiedenis die lang genoeg leven om te vragen: wat betekent het, de overgang als begin te zien?
Die vraag heeft nog geen duizend jaar oude traditie achter zich maar is nieuw. En wat mij betreft urgent.
Als je in die overgang zit en begeleiding zoekt, vind je me op de begeleidingspagina.
Heb jij mijn zelfreflectie al ingevuld? Via onderstaande link vul je deze eenvoudig in. Je ontvangt altijd een persoonlijke reactie van mijn.
Bronnen & inspiratie
Klassieke TCM-teksten
Huang Di Nei Jing Su Wen, hoofdstuk 1 — de zevenjarige cycli van de vrouw. Vertaling Paul Unschuld (2011), University of California Press
Giovanni Maciocia, Obstetrics and Gynecology in Chinese Medicine (2011, Elsevier) — over het ontbreken van "Di Er Chun" in klassieke bronnen
Herkomst van "Di Er Chun"
Honora Lee Wolfe, Second Spring: A Guide to Healthy Menopause Through Traditional Chinese Medicine (1990, Blue Poppy Press) — eerste Westerse toepassing van de uitdrukking op menopauze
第二春 — Chinees woordenboek: omgchinese.com — betekenis als volksuitdrukking: nieuw begin na verlies
Levensverwachting en historische context
Understanding the Average Age of Menopause in 1900 — mlrb.net: levensverwachting vrouwen rond 1900 was 48-50 jaar
A Historical Perspective on Menopause and Menopausal Age — ResearchGate




