Wat zegt de wetenschap over vasten?
Vasten wordt al decennialang onderzocht binnen de medische en voedingswetenschap. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat verschillende vormen van vasten meetbare effecten kunnen hebben op stofwisseling, hormonale regulatie en metabole gezondheid.
Deze effecten zijn vooral onderzocht bij intermitterend en periodiek vasten, maar de onderliggende biologische mechanismen zijn ook relevant voor begeleide vastenkuren.
Kennis gebaseerd op systematische reviews en meta-analyses uit o.a. PubMed en klinische voedingswetenschap.
Metabolische regulatie
1. Effect op bloedsuiker en insuline
Onderzoek laat zien dat vasten kan bijdragen aan:
-
verbeterde insulinegevoeligheid
-
lagere nuchtere bloedsuikerspiegel
-
betere regulatie van glucose-metabolisme
Dit betekent dat het lichaam efficiënter omgaat met energie, wat vooral relevant is bij hormonale veranderingen, stress en metabole ontregeling.
Ontsteking en herstel
2. Effect op ontstekingsprocessen
Verschillende studies tonen aan dat vasten samen kan gaan met:
-
verlaging van bepaalde ontstekingsmarkers
-
veranderingen in immuunactiviteit
-
verbeterde regulatie van het ontstekingsproces
Ontsteking is een normaal herstelmechanisme, maar kan bij langdurige belasting ontregeld raken. Vasten kan dit systeem bij sommige mensen gunstig te beïnvloeden.
Hart & stofwisseling
3. Effect op hart- en vaatgerelateerde markers
Meta-analyses laten zien dat vasten kan bijdragen aan:
-
verlaging van LDL-cholesterol
-
verbetering van het lipidenprofiel
-
positieve effecten op bloeddruk bij bepaalde groepen
Deze effecten worden vooral gezien bij volwassenen met verhoogde metabole belasting.
Gewicht & energiebalans
4. Effect op gewicht en vetmetabolisme
Wetenschappelijke reviews tonen aan dat vasten kan leiden tot:
-
gewichtsverlies
-
vermindering van vetmassa
-
veranderingen in hormonen die betrokken zijn bij honger en verzadiging
De effecten verschillen per persoon en type vasten, maar vasten blijkt voor veel mensen een werkbare manier om het metabolisme opnieuw te reguleren.
Nuance & veiligheid
Belangrijk om te weten
-
Niet iedereen reageert hetzelfde op vasten
-
De meeste studies zijn uitgevoerd met kortdurend of intermitterend vasten
-
Langduriger vasten vraagt om zorgvuldige begeleiding
-
Vasten is geen dieet en geen snelle oplossing
Daarom is professionele begeleiding essentieel om het vasten veilig, afgestemd en draagbaar te maken.
Samenvatting
Samengevat
Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat vasten invloed kan hebben op:
-
bloedsuiker- en insulinehuishouding
-
ontstekings- en herstelprocessen
-
cholesterol en metabole gezondheid
-
gewicht en energieregulatie
Dit maakt vasten — mits verantwoord begeleid — een inhoudelijk onderbouwde methode om het lichaam te ondersteunen bij regulatie en herstel.
Bronvermelding – vasten & gezondheid
-
de Cabo, R., & Mattson, M.P. (2019). Effects of intermittent fasting on health, aging, and disease. New England Journal of Medicine, 381(26), 2541–2551.
-
Tinsley, G.M., & La Bounty, P.M. (2015). Effects of intermittent fasting on body composition and clinical health markers in humans. Nutrition Reviews, 73(10), 661–674.
-
Patterson, R.E., & Sears, D.D. (2017). Metabolic effects of intermittent fasting. Annual Review of Nutrition, 37, 371–393.
-
Anton, S.D., et al. (2018). Flipping the metabolic switch: Understanding and applying the health benefits of fasting. Obesity, 26(2), 254–268.
-
Varady, K.A., et al. (2022). Intermittent fasting and cardiometabolic health: An updated review. Journal of Clinical Medicine, 11(4), 1016.
-
Welton, S., et al. (2020). Intermittent fasting and weight loss: Systematic review. Canadian Family Physician, 66(2), 117–125.
